Twitter
Ruim de helft van de patiënten die een groot risico lopen om maagklachten te krijgen bij het gebruik van pijnstillers, ontvangt daarvoor niet de juiste behandeling. Volgens de richtlijn die sinds 2003 geldt, zouden deze patiënten naast de pijnstiller een medicijn moeten krijgen...
'Mensen worden steeds ouder en zullen ook steeds meer gaan mankeren op hun oude dag, zegt ze. 'Het wordt veel te duur om steeds artsen in te zetten voor de zorg van al die chronisch zieken.' Goed opgeleide verpleegkundigen kunnen dat volgens haar net zo goed. 'Zo niet beter, want verpleegkundigen hebben ook nog eens dat zorginstinct waardoor de patiënt zich veilig en verzorgd voelt.'
Regie bij verpleegkundige
Of patiënten met diverse ziekten nu vooral thuis worden verzorgd, of dat ze, bijvoorbeeld, na een zware operatie in het ziekenhuis verpleegd moeten worden: De verpleegster zal de regierol krijgen. Maar dan moet er nog wel het een en ander gebeuren aan de professionalisering van het vak van verpleegkundige. Want, dat moet voorzitter Kaljouw ook toegeven: nog lang niet alle medewerkers zijn professioneel genoeg om die rol aan te kunnen.
Vakkennis en vaardigheden
'Je ziet ze nog steeds: de verpleegkundigen die hun vakkennis bijvoorbeeld niet op peil houden. Of die bij een rekentoets laag scoren op hun vermogen om berekeningen te maken die nauw met hun vak te maken hebben. Stel je bijvoorbeeld voor dat je moet berekenen hoeveel insuline er via een injectie bij een patiënt moet worden toegediend. Elke fout kan natuurlijk verschrikkelijke gevolgen hebben. Dus dat mag simpelweg niet gebeuren. Ik weet wel: ook artsen maken rekenfouten, maar dat mag geen excuus zijn. Tijdens de opleiding moeten mensen leren rekenen en voordat ze het vak ingaan moet die vaardigheid gewoon goed zijn.'
Leiderschap op de werkvloer
Leiderschap op de werkvloer is ook zo'n thema waar volgens de beroepsvereniging nog aan geschaafd moet worden. 'Je hoort nog steeds verhalen over roosters die niet goed worden gemaakt, zodat verpleegkundigen niet aan hun vrije dagen toekomen. Of dat er slecht wordt samengewerkt met bijvoorbeeld artsen. Zulke zaken zijn slecht voor het imago van het vak en we hebben juist veel nieuwe collega's nodig om de vergrijzing op te vangen.'
Carrièreperspectief
Jonge mensen die een uitdagende baan zoeken met volop toekomst en carrièreperspectief, moeten volgens haar in de zorg zijn. 'Er zijn zo veel mogelijkheden: Je kunt je specialiseren op de zorginhoudelijke kant, of juist op het gebied van professioneel management. Je kunt zeeschepen controleren op hygiëne, of je kunt scholen langsgaan om voorlichting te geven over gezonde voeding. Je kunt in een gevangenis werken of in een ziekenhuis. Nu zijn we met 300.000 verpleegkundigen en verzorgenden al de grootste groep binnen de publieke sector. In de toekomst zullen het er alleen maar meer worden.'
...dat de maag beschermt. Dit gebeurt bij 60% van de patiënten nog niet.Onderzoekers van het Erasmus MC publiceren hun bevindingen hierover in het internationaal wetenschappelijk tijdschrift Alimentary Pharmacology Therapeutics. Patiënten die bijvoorbeeld vanwege artrose worden behandeld met een bepaald soort pijnstillers kunnen maagklachten krijgen door het gebruik van deze medicijnen. Zij hebben een vier keer zo groot risico op het ontstaan van ernstige maagklachten dan niet gebruikers. De maagklachten hebben soms ernstige gevolgen, zoals een maagzweer of een gat in de maag (maagperforatie). Soms overlijden patiënten zelfs als gevolg van deze bijwerkingen. In 2003 is daarom bepaald dat patiënten die een groot risico lopen op het ontstaan van deze maagklachten, of die in het verleden al ernstige maagklachten hebben gehad, naast de pijnstiller een medicijn moeten krijgen dat de maag beschermt. Onderzoekers van de afdelingen Medische Informatica en Maag-, Darm- en Leverziekten van Erasmus MC onderzochten in hoeverre deze richtlijn op dit moment door artsen wordt nageleefd.
De pijnstillers waar het om gaat zijn bijvoorbeeld Ibuprofen, Diclofenac en Naproxen. Dit worden NSAID’s genoemd (Non-Steroid Anti-Inflammatory Drugs). In Nederland worden deze pijnstillers door ruim 3 miljoen mensen per jaar gebruikt. Ernst Kuipers, één van de onderzoekers en hoofd van de afdeling Maag-, Darm en Leverziekten binnen Erasmus MC: “In onze studie onder ruim 50.000 gebruikers van NSAID’s, zagen we dat 60% van de patiënten met een hoog risico op maagklachten nog geen maagbeschermer ontvangt terwijl ze die wel zouden moeten krijgen. Overigens is dit wel een grote verbetering ten opzichte van de situatie vóór de richtlijn. Uit cijfers van 1996 blijkt dat toen 93% van diezelfde groep patiënten geen maagbeschermer ontving.” Patiënten die al eerder ernstige maagklachten hebben gehad, moeten volgens de huidige richtlijn ook een maagbeschermer krijgen wanneer zij een NSAID gebruiken. Zij lopen namelijk het hoogste risico om opnieuw maagklachten te ontwikkelen.
Uit het onderzoek blijkt dat 52% van deze groep patiënten nu geen maagbeschermer krijgt. In 1996 gold dit zelfs voor 73% van deze patiënten met het hoogste risico. Verder blijkt uit de huidige cijfers dat bij patiënten die geen risico lopen op het ontstaan van maagklachten juist te vaak wél een maagbeschermer wordt voorgeschreven, terwijl zij die volgens de richtlijn niet hoeven te krijgen. Momenteel krijgt 12% van de patiënten zonder risico op maagklachten een maagbeschermer voorgeschreven naast een pijnstiller. In 1996 gold dit slechts voor 3% van deze groep patiënten. Hier is sprake van een toename van overbehandeling. Kuipers: “Wat we dus zien is dat er onder invloed van de nieuwe richtlijn al veel is verbeterd ten opzichte van 1996, maar dat er bij een groot percentage van de patiënten nog steeds niet volgens de richtlijn wordt voorgeschreven. Dit kan komen doordat de richtlijn uit 2003 nog onvoldoende bekend is bij alle artsen die NSAID’s voorschrijven, of doordat deze artsen zich onvoldoende bewust zijn van het risico dat hun patiënten lopen op het ontstaan van maagklachten.
Verder zouden apothekers een grote rol kunnen spelen in de juiste uitvoering van de richtlijn, door bij het verstrekken van een NSAID aan een patiënt te controleren of deze patiënt ook een maagbeschermer zou moeten krijgen.”
Bron: Erasmus MC-17-06-10
